ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการดำเนินงานห้องสมุดประชาชนอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เพื่อติดตามการพัฒนา “ห้องสมุดมีชีวิต” ให้เป็นมากกว่าสถานที่ยืมคืนหนังสือ แต่เป็นพื้นที่จัดกิจกรรมสร้างสรรค์ที่ตอบโจทย์ชุมชนอย่างแท้จริง
อธิบดี สกร. ได้ชื่นชมการบริหารจัดการของห้องสมุดแห่งนี้ ที่สามารถดึงประชาชนเข้ามาใช้บริการอย่างต่อเนื่อง ผ่านกิจกรรมที่หลากหลายนอกเหนือจากการอ่านหนังสือ อาทิ การจัดกิจกรรมออกกำลังกาย เช่น แอโรบิก และโยคะ ซึ่งช่วยสร้างบรรยากาศให้ห้องสมุดเป็นพื้นที่แห่งสุขภาพ ความสัมพันธ์ และการเรียนรู้ร่วมกันของคนในชุมชนอย่างมีชีวิตชีวา
อธิบดี สกร. เน้นย้ำว่า ห้องสมุดไม่จำเป็นต้องเงียบเสมอไป หากแต่ควรเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การพบปะ และการสร้างประสบการณ์ร่วมของคนในพื้นที่ พร้อมส่งเสริมการใช้สื่อโซเชียล เช่น TikTok และ Facebook สร้างจุดเช็คอิน ถ่ายทอดกิจกรรมผ่านคลิปสั้น และดึงเครือข่ายคนรุ่นใหม่เข้ามามีส่วนร่วม เพื่อให้ห้องสมุดเป็นพื้นที่ที่ “อยากมา และอยากบอกต่อ”
ในส่วนของการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านสำหรับแม่และเด็ก ห้องสมุดแห่งนี้ได้เริ่มดำเนินกิจกรรมแล้ว โดยจัดมุมเฉพาะสำหรับแม่ตั้งครรภ์และผู้ปกครองที่มีบุตรเล็ก เปิดโอกาสให้ยืมหนังสือได้ครั้งละหลายเล่ม และมีครูนำหนังสือออกเยี่ยมถึงบ้าน สะท้อนบทบาทของ สกร. ในการดูแลพัฒนาการตั้งแต่ก่อนวัยเรียน ซึ่งเป็นฐานรากสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
นอกจากนี้ ยังมอบแนวคิดเชื่อมโยงงานบริการเคลื่อนที่กลับสู่ห้องสมุด โดยออกแบบกิจกรรมในรูปแบบ “Learning Passport” ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมภาคสนามกลับมาจบภารกิจที่ห้องสมุด เพื่อรับสิทธิประโยชน์หรือรางวัล เป็นการสร้างความผูกพันระยะยาว และสะท้อนความคุ้มค่าของการใช้พื้นที่และงบประมาณอย่างเป็นรูปธรรม
ในการบริหารจัดการการศึกษานอกระบบ อธิบดี สกร. ได้มอบแนวทางปฏิรูปการเรียนรู้และการวัดผล โดยเน้นให้ปรับมุมมองจากการยึดติดกับการสอบเพียงอย่างเดียว สู่การประเมินที่ยืดหยุ่นและสอดคล้องกับสภาพจริงของผู้เรียน แม้การสอบ e-Exam หรือ N-NET จะเป็นมาตรฐานสำคัญ แต่ในทางปฏิบัติยังมีข้อจำกัด เช่น ปัญหาการเดินทางหรือสุขภาพของผู้เรียน จึงควรใช้ความยืดหยุ่นของการศึกษานอกระบบในการพิจารณารูปแบบการประเมินทางเลือก เช่น โครงงานหรือชิ้นงานที่สะท้อนทักษะจริง ซึ่งไม่เพียงช่วยเพิ่มอัตราการสำเร็จการศึกษา แต่ยังเป็นการวัดผลที่มีความหมายและสร้างคุณค่าในชีวิตจริง
ในพื้นที่ห้องเรียนประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของห้องสมุด ได้เห็นบทบาทของครูและเจ้าหน้าที่ที่ทุ่มเท เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ค้นคว้าและถ่ายทอดความสนใจผ่านใบงาน การวาดภาพ และการทำแผนผังความคิด (Mind Mapping) เด็กสามารถเลือกศึกษาประเด็นที่ตนสนใจ และเชื่อมโยงสู่การคิดวิเคราะห์ว่า “จะนำบทเรียนจากอดีตมาปรับใช้ในชีวิตปัจจุบันได้อย่างไร” กระบวนการเช่นนี้ช่วยเปลี่ยนการเรียนแบบท่องจำให้กลายเป็นการคิดเชิงลึก สร้างความตระหนัก และนำไปสู่การปฏิบัติจริง
การลงพื้นที่ครั้งนี้สะท้อนแนวทางการบริหารที่มุ่งเน้นผลลัพธ์ ทำงานแบบทีมครอบครัว สื่อสารแบบเรียลไทม์ผ่านเพจ “ภารกิจอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้” และพร้อมรับฟังข้อเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาอย่างรวดเร็ว สร้างความเชื่อมั่นและความใกล้ชิดกับประชาชนอย่างต่อเนื่อง
การขับเคลื่อนห้องสมุดประชาชนอำเภอแม่สอดในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการตรวจเยี่ยมสถานที่ แต่เป็นการย้ำทิศทางการปฏิรูปการเรียนรู้ของ สกร. จากทฤษฎีสู่การสร้างคุณค่าในชีวิตจริง เพื่อให้ทุกพื้นที่เป็นพื้นที่แห่งโอกาสสำหรับประชาชนทุกช่วงวัย
