ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) ติดตามความก้าวหน้าการขับเคลื่อน “ศูนย์ดิจิทัลชุมชน” ภายหลังสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) ได้เชิญกรมส่งเสริมการเรียนรู้เข้าร่วมประชุมหารือแนวทางการดำเนินงาน เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 ณ ห้องประชุม 302 ชั้น 3 ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ (อาคาร C) ถนนแจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร
ในการนี้ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ได้มอบหมายให้ กลุ่มเทคโนโลยีดิจิทัลและสารสนเทศ โดยนางศันสนีย์ ทาร่อน นักวิชาการคอมพิวเตอร์ชำนาญการ เข้าร่วมประชุม เพื่อนำข้อมูลเชิงนโยบายและแนวทางการพัฒนาไปใช้ขับเคลื่อนการเรียนรู้ดิจิทัลของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม
ที่ประชุมได้สะท้อนภาพรวมของศูนย์ดิจิทัลชุมชน ซึ่งเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2551 (ในชื่อศูนย์ ICT ชุมชน) และพัฒนาเป็นศูนย์ดิจิทัลชุมชนในปัจจุบัน โดยมีจำนวนรวม 2,347 แห่งทั่วประเทศ และมีการใช้งานสะสมมากกว่า 15.1 ล้านครั้ง อย่างไรก็ตาม รูปแบบการดำเนินงานในปัจจุบันยังเผชิญข้อจำกัดสำคัญ ทั้งในด้านการเข้าถึงของประชาชน เนื่องจากศูนย์ส่วนใหญ่อยู่ในสถานศึกษา การบริหารจัดการที่ยังไม่ครอบคลุมทั่วประเทศ รวมถึงจำนวนผู้ใช้งานจริงที่ยังไม่สอดคล้องกับทรัพยากรที่ลงทุน
ทั้งนี้ ที่ประชุมได้เห็นถึงศักยภาพของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ในฐานะหน่วยงานหลักด้าน “การเรียนรู้ตลอดชีวิต” ที่มีโครงข่ายครูตำบลครอบคลุมครบทั้ง 7,435 ตำบลทั่วประเทศ สามารถทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการถ่ายทอดทักษะดิจิทัลและองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีสู่ประชาชนทุกช่วงวัยได้อย่างทั่วถึง
สำหรับทิศทางการพัฒนาในระยะต่อไป มีข้อเสนอในการยกระดับศูนย์ดิจิทัลชุมชนสู่รูปแบบใหม่ ภายใต้แนวคิด “ศูนย์ดิจิทัลชุมชน AI Plus (AI++)” โดยมุ่งเน้นการบูรณาการความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน อาทิ การสนับสนุนด้าน e-Commerce โดยไปรษณีย์ไทย ขณะที่กรมส่งเสริมการเรียนรู้จะมีบทบาทหลักในการพัฒนาทักษะดิจิทัลและ AI ให้กับประชาชนในระดับพื้นที่
นอกจากนี้ ยังมีแนวทางการสนับสนุนงบประมาณผ่านกองทุน USO ของสำนักงาน กสทช. เพื่อจัดหาอุปกรณ์และโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น อันจะนำไปสู่การสร้างความยั่งยืนของศูนย์ดิจิทัลชุมชนในระยะยาว
ในมิติของการประเมินผล ที่ประชุมได้เน้นย้ำว่าการพิจารณาความคุ้มค่าทางสังคมไม่ควรมุ่งเพียงจำนวนผู้ใช้งาน แต่ควรคำนึงถึง “โอกาสในการเข้าถึงเทคโนโลยี” ของประชาชนในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลของประเทศ
ทั้งนี้ ข้อมูลและข้อเสนอเชิงนโยบายจากการประชุมจะถูกนำไปจัดทำเป็นข้อเสนอเพื่อเสนอต่อรัฐมนตรีชุดใหม่ ในการกำหนดทิศทางการดำเนินงานศูนย์ดิจิทัลชุมชนภายหลังปี 2571 โดยมีแนวโน้มให้กรมส่งเสริมการเรียนรู้เป็นหน่วยงานหลักด้านพื้นที่และบุคลากร เพื่อขับเคลื่อนการเรียนรู้ดิจิทัลของประเทศให้ก้าวสู่ยุค AI อย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป
สกร. เดินหน้าสร้าง “โอกาสทางการเรียนรู้” ด้วยเทคโนโลยี เพื่อให้คนไทยเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา อย่างแท้จริง (Anywhere Anytime)
