กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) เร่งขับเคลื่อนการพัฒนาระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต มุ่งยกระดับคุณภาพคนวัยเรียนสู่ “เส้นทางการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น” สอดรับโลกยุคใหม่ โดยปรับระบบการเรียนรู้ของประเทศให้เชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ เปิดโอกาสให้ประชาชนทุกช่วงวัยเข้าถึงการเรียนรู้อย่างทั่วถึง เท่าเทียม และเป็นธรรม
เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2569 ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ มอบหมายให้ ดร.รุ่งอรุณ ไสยโสภณ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ พร้อมด้วย นายภูมิศักดิ์ ภูมิเขียว รักษาการแทนผู้อำนวยการกองส่งเสริมและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ เข้าร่วมการประชุม “การพัฒนาระบบรองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต สู่การยกระดับคุณภาพคน : วัยเรียน” โดยมี ดร.เอกวัฒน์ ล้อสุนิรันดร์ ผู้ช่วยเลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุม และ ดร.ชัยยศ อิ่มสุวรรณ์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการสภาการศึกษา ร่วมอภิปรายและดำเนินรายการ เพื่อระดมความคิดเห็นเชิงนโยบายร่วมกัน
ที่ประชุมได้มุ่ง “พลิกโฉมระบบการเรียนรู้” จากรูปแบบเดิมที่เป็นเส้นตรง สู่ระบบที่ยืดหยุ่น เชื่อมโยง และตอบโจทย์ศักยภาพของผู้เรียนรายบุคคล โดยมีแนวทางขับเคลื่อนสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) และการเทียบโอนผลการเรียนรู้ การส่งเสริมระบบ Fast Track “สอบเทียบ จบไว ได้งานจริง” การขับเคลื่อนนโยบาย Thailand Zero Dropout การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning) และการยกระดับการเข้าถึงการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล เช่น DOLEdemy ควบคู่กับการใช้ AI และ Big Data เพื่อออกแบบการเรียนรู้เฉพาะบุคคล
ทั้งนี้ การดำเนินงานจำเป็นต้องขับเคลื่อนในลักษณะ “ระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem)” ที่เชื่อมโยงทุกภาคส่วนเข้าด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นครูและบุคลากร สกร. ในบทบาท “ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้” แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ห้องสมุด แพลตฟอร์มดิจิทัล ตลอดจนความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะภาคเอกชนในรูปแบบ Learn to Earn เพื่อสร้างโอกาสทางอาชีพควบคู่การเรียนรู้
อย่างไรก็ตาม ที่ประชุมได้สะท้อนถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างสำคัญ อาทิ การเชื่อมโยงข้อมูลผู้เรียนที่ยังไม่เป็นระบบเดียวกัน การเทียบโอนผลการเรียนรู้ที่ยังไม่สมบูรณ์ การบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงาน รวมถึงข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร เทคโนโลยี และความเหลื่อมล้ำทางสังคม
ในการนี้ จึงเห็นควรมุ่งพัฒนาระบบรองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิตในลักษณะ “ระบบเดียวกันทั้งประเทศ” โดยเน้นการสร้างพื้นที่การเรียนรู้ที่เข้าถึงได้จริงในทุกพื้นที่ การพัฒนาแพลตฟอร์มกลางแบบ One-Stop Service การจัดระบบช่วยเหลือผู้เรียนแบบรอบด้าน การยกระดับระบบ Credit Bank ให้ใช้งานได้จริง และการสนับสนุนเชิงนโยบาย กฎหมาย และงบประมาณที่เอื้อต่อความยืดหยุ่น
พร้อมกันนี้ ที่ประชุมได้เสนอแนวทางเร่งด่วน ได้แก่ การพัฒนาระบบ Credit Bank และการเทียบโอนผลการเรียนรู้ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ การเชื่อมโยงข้อมูลผู้เรียนเป็นระบบเดียวกันทั้งประเทศ การปรับกลไกงบประมาณให้รองรับการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น และการพัฒนาครูและบุคลากรสู่บทบาท Learning Facilitator อย่างเต็มรูปแบบ
การขับเคลื่อนดังกล่าวจะเป็นกลไกสำคัญในการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ของตนเองได้อย่างแท้จริง เรียนรู้ต่อเนื่องตลอดชีวิต และก้าวสู่การศึกษาและอาชีพอย่างมีคุณภาพ อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพคนไทยทั้งประเทศอย่างยั่งยืน
“อยากเรียนอะไร ต้องได้เรียน”สกร. พร้อมเป็นสะพานเชื่อมทุกโอกาสการเรียนรู้ สู่อนาคตที่ทุกคนออกแบบได้
