วันที่ 17 มิถุนายน 2569 ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ มอบหมายให้ ดร.วัชรีวรรณ กันเดช รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ เป็นประธานการประชุมจัดทำเกณฑ์และแบบประเมินศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตต้นแบบซึ่งกลุ่มพัฒนาระบบการทดสอบ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ จัดขึ้น ณ ห้องประชุมหม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ อาคาร สพฐ.5 ชั้น 1 และประชุมผ่านระบบ Zoom Meeting
การขับเคลื่อนในครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากคณะทำงานและผู้เชี่ยวชาญ อาทิ นายวัชรินทร์ จำปี นางอุทัยวรรณ โพธิ์กระจ่าง ที่ปรึกษากรมส่งเสริมการเรียนรู้ นางกุลธิดา รัตนโกศล ข้าราชการบำนาญนางพชรวรรณ รัฐขจร นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการพิเศษ จากสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ นายสุรเกียรติ รัตนรอด ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาระบบการทดสอบ ผู้แทนจากกองมาตรฐานและส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิ ตลอดจนผู้บริหาร สกร. ในระดับพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้
ทั้งนี้เป้าหมายสูงสุดของการจัดทำเกณฑ์การประเมินในครั้งนี้ คือการสร้างเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการลงพื้นที่เพื่อประเมินผลการดำเนินงานของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตต้นแบบนำร่อง จำนวน 10 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งมุ่งเน้นการพัฒนาชุมชนให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ประชาชนทุกช่วงวัยสามารถเข้าถึงโอกาสในการศึกษาเรียนรู้ได้ตามความสนใจ เพื่อยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างยั่งยืน
นอกจากนี้หัวใจสำคัญของการปรับปรุงร่างแบบประเมินฉบับนี้ คือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากเดิมที่เน้น “การตรวจเอกสาร” มาเป็นการประเมินเชิงประจักษ์บางส่วน ควบคู่ไปกับการประเมินเชิงคุณภาพผ่านกระบวนการสัมภาษณ์ แนวคิดนี้เกิดขึ้นเพื่อลดภาระงานของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาจัดเตรียมเอกสารจำนวนมากเพื่อรอรับการตรวจ แต่เปลี่ยนมาเน้นย้ำที่การดู “กระบวนการทำงานจริง” ซึ่งทางคณะกรรมการจะลงพื้นที่เพื่อสังเกต สอบถาม และวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อถอดบทเรียน แทนการให้คะแนนตามรายการหลักฐาน โดยจะพิจารณาจากความโดดเด่นและนวัตกรรมเฉพาะตัวของแต่ละพื้นที่ในลักษณะพื้นที่ทดลอง (Sandbox) เพื่อดูว่ามีโมเดลใดที่น่าสนใจ โดยมีองค์ประกอบในการพิจารณา 4 ด้านหลัก ได้แก่ 1.สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ 2. ภาคีเครือข่ายที่มาร่วมจัดและสนับสนุนการเรียนรู้ 3. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภายในศูนย์ฯ 4. ผลลัพธ์หรือผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงต่อชุมชน
อย่างไรก็ตามเนื่องจากกระบวนการประเมินมีข้อจำกัดด้านเวลาเพียงประมาณ 2 เดือน ที่ประชุมจึงได้วางขั้นตอนการดำเนินงานไว้อย่างเป็นระบบ โดยเริ่มจากขั้นแรกให้ศูนย์ต้นแบบทั้ง 10 แห่ง จัดทำรายงานสรุปการดำเนินงานตามประเด็นหลัก พร้อมแนบหลักฐานเท่าที่จำเป็น จากนั้นคณะกรรมการจะพิจารณาเอกสารเบื้องต้นเพื่อคัดเลือกพื้นที่ที่มีโมเดลน่าสนใจจำนวน 3 แห่ง ก่อนจะเข้าสู่การลงพื้นที่จริงเพื่อสังเกต สัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และถอดบทเรียนร่วมกัน และในขั้นสุดท้าย จะเป็นการนำผลการประเมินมาจัดกลุ่มโมเดล ไม่ว่าจะเป็นโมเดลระดับชุมชน ระดับตำบล หรือระดับอำเภอ เพื่อใช้เป็นต้นแบบให้พื้นที่อื่นนำไปขยายผลต่อไป
